ابزاردقیق (Instrumentation) چیست ؟ و چه کاربردی در صنعت دارد


ابزاردقیق( Instrumentatn) به مجمو عه ای از دستگاه ها ، تجهیزات و سیستم های کنترلی اطلاق می شو که

برای اندازه گیری ، کنترل و نظارت بر پارامتر های فیزیکی یا شیمیایی در فرآیند های صنعتی و

آزمایشگاه هی به کار می روند هدف اصلی ابزار دقیق در اندازه گیری و کنترل پارامتر هایی

مانند دما ، فشار ، جریان ، سطح ، و لتاژ ، جریان الکتریکی و غیره است تا عملکرد سیستم ها
به صورت بهینه و ایمن انجام شود .

این ابزار معمولا در صنایع مختلف از جمله نفت و گاز ، پتروشیمی ، برق ، و فاظلاب ، دارو سازی
، تولید خودرو ، و بسیار از صنایع دیگر مورد استفاده می گیرند .

انواع ابزار دقیق

1- دستگاه های اندازه گیری : مثل ترمومترها ، فشار سنج ها ، فلومتر ها ، سطح سنج ها و غیره .

2-دستگاه کنترل : مثل کنترلر های دما ، کنترلر های فشار ، سیستم های SCADA (سیستم های کنترل و نظارت بر داده ها )

3- ترانسمیتر ها : تجهیزاتی که سیگنال های اندازه گیری شده را به یک سیگنال استاندارد ( مانند 4-20 میلی آمپر یا 100 ولت ) تبدیل می کنند.

4- سنسور ها : حسگرهایی که داده های فیزیکی یا شیمیایی را به سیگنال های قابل اندازه
گیری تبدیل می کنند .

در نهایت ابزار دقیق کمک می کند تا فرآیند ها با دقت بالا ، کارایی بیشتر و در شرایط ایمن تر اجرا شوند .

کار ابزار دقیق اندازه گیری کنترل و پایش کمیت های مختلف در یک فرایند است تا سیستم به
صورت ایمن ، دقیق و بهینه کار کند.

به طور خلاصه ، وظیفه اصلی ابزار دقیق عبارت اند از :

1- اندازه گیری

اندازه گیری کمیت های فیزیکی و شیمیایی مانند :

* دما

* فشار

* جریان ( دبی )

*سطح مایعات

* ولتاژ و جریان الکتریکی

* و تر کیب مواد PH

2- انتقال اطلاعات

ابزاردقیق داده های اندازه گیری شده را به شکل سیگنال های استاندارد ( مثل 4-20 میلی آمپر یا 0 - 10 ولت ) به سیستم کنترلی منتقل می کند .

3- کنترل فرآیند

با استفاده از کنترلر ها ( DCS-PLC ) ابزاردقیق کمک می کند

* دما فشار یا سطح در مقدار مشخص باقی بماند .

* تغیرات نا خواسته اطلاح شود .

* فرآیند به صورت خودکار کنترل شود .

4- افزایش ایمنی

* تشخیص شرایط خطرناک

* فعال سازی آلارم ها

* جلوگیری از انفجار نشتی یا خروجی تجهیزات

5- بهینه سازی و کاهش هزینه ها

* کاهش مصرف انرژی

* کاهش ضایعات

* افزایش عمر تجهیزات

ابزاردقیق چیست؟



ابزاردقیق به مجموعه ای ازدستگاه های وسیستم های مختلف اطلاق میشودکه برای اندازه گیری ؛ کنترول ونظارت برپارامترهای فیزیکی وشیمیایی درفرآیندهای صنعتی وآزمایشگاهی استفاده میشوند این ابزارها برای دستیابی به دقت وصحت بالا در اندازه گیری های مختلف طراحی شده ودرصنایع گوناگونی مانند نفت،گاز،پتروشیمی،داروسازی،خودروسازی و بسیاری دیگر کاربرد دارند.



کاربردهای ابزاردقیق:



ابزاردقیقدرصنایع مختلف به منظورکنترل ونظارت برشرایط مختلف به کار میرود:



* صنعت نفت وگاز: کنترل فشار؛دما؛سطح مایعات وگازها در خطوط لوله ومخازن .



* صنعت داروسازی: نظارت بردما؛فشارورطوبت در فرآیند های تولیددارو.



* صنعت شیمیایی : اندازه گیری و کنترل شرایط مختلف در واکنش های شیمیایی و فرآیند های تولید موادشیمیایی .



*صنعت خودروسازی: کنترل پارامتر های مختلف موتور وسیستم های خودرو.



* مهندس پزشکی: استفاده دردستگاه های پزشکی برای آزمایش های بالینی وتشخیصی.



انواع ابزاردقیق:



1- سنسورها: ابزارهایی که برای اندازه گیری پارامتر های مختلف فیزیکی ماننددما؛فشار؛رطوبتوسطح مایعات به کارمیروند.



2- ترانسمیترها: دستگاه هایی که داده های اندازه گیری شده رابه سیگنال دیجیتال تبدیل کرده وبرای پردازش به سیستم های کنترول ارسال می کنند.



3- کنترلرها: سیستم هایی که مقادیراندازه گیری شده را با مقادیرمطلوب مقایسه کرده واقدامات اصلاحی راانجام میدهد.



4- اکچویتورها: ابزارهایی که برای انجام عملیات فیزیکی مانند باز و بسته کردن شیرها یا تنظیم جریان استفاده میشوند.



5- نمایشگرها: دستگاه هایی که نتایج اندازه گیری را به صورت گرافیکی یا عددی نمایش می دهند.



ویژگی های ابزاردقیق:



* دقت بالا : یکی ازویژگی های کلیدی ابزاردقیق است که باعث میشود فرآیندها با صحت ودقت انجام شوند.



* پایداری واطمینان : ابزارهای دقیق باید به طور مستمر ودرشرایط مختلف محیطی عملکردبهینه داشته باشند.



*سرعت واکنش: ابزاردقیق دربسیاری از سیستم ها نیاز به پاسخ دهی سریع به تغییرات دارند.



*اتوماسیون: بسیاری ازابزار های دقیق به طور خودکازر اطلاعات را پردازش کرده وتصمیمات لازم را اتحاذ می کنند.